Menkul (taşınır) teslimine ilişkin ilamların icrası hakkında bilinmesi gerekenler

Mahkeme ilamında, bir menkulün teslimine karar verilmiş ise, lehine hüküm verilen karaf, ilamı icraya koymak suretiyle ilamın yerine getirilmesini isteyebilir. İlamlı takiplerde, yetki sorunu yoktur. Yani mahkeme ilamı, Türkiye’nin her yerinden takibe konulabilir.

Kural olarak alacaklının sadece takip talebini hazırlaması gerekmekte ise de, uygulamada icra emri de alacaklı tarafça hazırlanmaktadır.

İcra Müdürlüğü, icra emrini borçluya tebliğe çıkarır ve ilama konu menkulü teslim etmesi için borçluya tebliğden başlamak üzere 7 günlük süre verir.

İlama konu taşınır veya misli, borçlunun elinde bulunursa ve borçlu icra emrinin gereğini yerine getirmez veya eksik yerine getirirse, alacaklının talebi üzerine icra müdürlüğünce menkul,  borçludan zorla alınarak alacaklıya verilir.

İcra müdürü, borçludan istenen taşınır eşyayı, borçlu tarafından saklandığı yerlerden araştırmak ve bunun için gerekli yerlerin açılmasını istemek ve gerektiğinde bunu zorla sağlamak yetkisine sahiptir. Yani icra müdürü borçlunun ilamda yazılı eşyanın kendisinde bulunmadığı şeklindeki beyanıyla yetinip başkaca bir araştırma yapmadan malın borçlunun elinde bulunmadığına dair tutanak düzenleyemez. Eğer yapılan araştırmada taşınır malın borçlunun elinde bulunduğu saptanırsa, borçlu teslimi hükmolunan ve takip konusu yapılan malın değerini ödeyerek malı teslimden kaçınamaz.

Borçlu elinde bulunan şeyin ya da borçlu tarafından icra emri ile istenen eşya olarak icra memuruna teslim edilen şeyin, ilamda yazılan eşya olup olmadığı konusunda çıkan uyuşmazlık, icra mahkemesince gerektiğinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak çözümlenir.

Hükmolunan taşınır, borçlunun elinde bulunmazsa ilamda yazılı değeri alınır. Taşınırın ilamda yazılı olan değeri borçlu tarafından ödenmezse ayrıca yeni bir icra emri tebliğine gerek kalmadan para alacağı olarak haciz yoluyla borçludan tahsil olunur.

Taşınır malın değeri ilamda yazılı değil ise ya da değer taraflar arasında yani alacaklı ve borçlu arasında ihtilaflı ise, icra müdürü tarafından değer haczin yapıldığı tarihteki rayice göre takdir olunur. Hükmolunan taşınırın değeri borsa ve ticaret odalarından, borsa ve ticaret odası bulunmayan yerlerde ise icra müdürü tarafından seçilecek bilirkişiden sorulup bu konuda alınacak rapora göre belirlenen değer üzerinden para alacağı borçludan tahsil edilir.

İlgililerin bu hususta icra mahkemesine şikayet hakkı vardır.

İlamda taşınırın aynen teslimi, aynen teslimin mümkün olmaması halinde bedeline hükmedilmiş ise, alacaklı doğrudan taşınırın bedelini talep edemez. Öncelikle taşınırın aynen tesliminin mümkün olup olmadığının netleştirilmesi gerekir.

Borçlu aynen teslimine hükmedilen taşınırları teslime hazır olduğunu bildirirse, alacaklı aynen teslimi kabulden kaçınamaz.

Teslimine hükmolunan malın değerinin ilamda yazılı olmaması ve borçlunun da malı teslim edememesi halinde malın değeri hakkında icra dairesi haciz tarihi itibariyle yaptırılacak bilirkişi incelemesi sonucunda alınacak rapor ile belirlenen değerinin ödenmesi için borçluya muhtıra tebliğ eder. Muhtıra tebliği ile borçlu temerrüde düşeceğinden, alacaklı bu tarihten itibaren temerrüt faizi isteyebilir.

Teslimine hükmolunan malın değeri ilamda yazılı ise ve taşınırın borçlunun elinde olmadığı tespit edilirse ilamda yazılı değer üzerinden karar tarihinden itibaren faiz talep edilebilir.

İlamda yazılı değerden maksat hüküm fıkrasında açıkça belirtilmiş olan değerdir. Hüküm fıkrasında borçlunun elinde bulunan taşınır malın teslimine, bulunmaması halinde bedeli olan şu kadar paranın ödenmesine şeklinde bir açıklık yoksa malın değeri ilamda yazılı sayılmaz.

İİK 23/son maddesine göre, taşınır mal kavramına gemi siciline kayıtlı olmayan gemiler de girdiğinden bu gemiler hakkında da İİK 24. madde hükmü uygulanır.

Cevapla

Email adresiniz paylasilmaz.. Zorunlu alanlari doldurunuz. *

*